Ana Sayfa DERSLER FIKIH Abdest, Gusül ve Teyemmüm ÖZET

Abdest, Gusül ve Teyemmüm ÖZET

0

AB­DEST

#Ab­des­tin Ta­ri­fi ve Ma­hi­ye­ti: Ab­dest İslâm’da ba­zı iba­det­le­rin ye­ri­ne ge­ti­ril­me­si için ya­pı­lan ve biz­zat ken­di­si de iba­det olan te­miz­len­me şek­li­dir.

#Ab­des­tin Farz­la­rı:  “Ey iman eden­ler, na­ma­za kal­ka­ca­ğı­nız za­man yüz­le­ri­ni­zi ve dir­sek­le­ri­niz­le bir­lik­te el­le­ri­ni­zi yı­ka­yın. Ba­şı­nı­zı mes­he­din. Her iki to­pu­ğu­nuz­la bir­lik­te ayak­la­rı­nı­zı da (yı­ka­yın)…” Maide suresi 6. Âyette şu dört farz be­lir­len­mek­te­dir:

1) Yü­zü Yı­ka­mak

2) Kol­la­rı Yı­ka­mak

3) Ba­şa Mes­het­mek

4) Ayak­la­rı Yı­ka­mak

#Ab­des­tin sün­net­le­ri şun­lar­dır:

1) Ni­yet et­mek,  Ab­des­te “Eûzü” ve “bes­me­le” ile baş­la­mak.

2) Ab­des­te baş­lar­ken ön­ce te­miz olan el­le­ri bi­lek­le­re ka­dar yı­ka­mak.

3) Maz­ma­za ve İs­tin­şak: El­le­ri yı­ka­dık­tan son­ra ön­ce üç de­fa ağı­za su alı­nıp çal­ka­lan­ma­sı ve dı­şa­rı atıl­ma­sı­na “maz­ma­za”, üç de­fa da bu­ru­nun yu­mu­şa­ğı­na ka­dar su alın­ma­sı­na ise “is­tin­şak” de­ni­lir.

4) Mis­vak Kul­lan­mak:

5) Ter­ti­bi gö­zet­mek: (Şâfiî ve Hanbelîlere gö­re ab­dest­te sı­ra­nın gö­ze­til­me­si farz­dır.)

6) Ab­des­te sağ ta­raf­lar­dan baş­la­mak ve Ab­dest uzuv­la­rı­nı üçer de­fa yı­ka­mak

7) Par­mak­la­rı ve varsa sakalı hilâllemek.

8) Ba­şın ta­ma­mı­nı bir su ile mesh etmek, Ku­lak­la­rı ve Boy­nu mesh etmek:

9) Ab­dest uzuv­la­rı­nı, üze­ri­ne dö­kü­len su ile ov­mak,

10) Ab­dest uzuv­la­rı­nı ara ver­mek­si­zin yı­ka­mak:

#Ab­des­ti Bo­zan Du­rum­lar:

1) Ön­den ve­ya ar­ka­dan si­dik, dış­kı, kan, menî, mezî, vedî gi­bi bir necâsetin ve­ya her­han­gi bir sı­vı­nın çık­ma­sı.

2) Ar­ka ta­raf­tan yel çık­ma­sı.

3) Ya­ra­dan çı­kan irin ve sa­rı su hak­kın­da da hü­küm böy­le­dir.

4) Ağız do­lu­su kus­mak:

5) Ak­lın id­rak gü­cü­nü gi­de­ren du­rum­lar ab­des­ti bo­zar. Uyu­mak, ba­yıl­mak, akıl has­ta­sı ol­mak, sar­hoş­luk ve­ya sara nö­be­ti bun­lar ara­sın­da sa­yı­la­bi­lir.

6) Na­maz­da kah­ka­ha ile gül­mek. Kah­ka­ha; ki­şi­nin, ya­kı­nın­da bu­lu­nan­lar ta­ra­fın­dan du­yu­la­cak şe­kil­de gül­me­si­dir..

7) Cin­sel te­mas­ta bu­lun­mak.

8) Mest­ler üze­ri­ne meshten iti­ba­ren mukîm için bir gü­nün, yol­cu için üç gü­nün geç­miş ol­ma­sı ve­ya bun­la­rın be­lir­ti­len sü­re­le­rin için­de ayak­tan çı­ka­rıl­ma­sı.

9) Özür­lü olan kim­se­nin al­dı­ğı ab­dest­te, na­maz vak­ti­nin çık­ma­sı.

10) Te­yem­müm yap­mış olan kim­se­nin su­ya ulaş­ma­sı. Bu son üç mad­de ay­rı­ca ken­di ko­nu­la­rı için­de in­ce­le­ne­cek­tir.

#Ab­des­ti Boz­ma­yan Du­rum­lar:

1) Ki­şi­nin vü­cu­ttan çı­kan kan, irin ve­ya sa­rı su, çı­kış ye­ri­nin çev­re­si­ne ya­yıl­ma­yıp, bir dam­la ha­lin­de ka­lır­sa ab­des­ti boz­maz.

2) Ka­buk bağ­la­mış bir ya­ra­nın kan çık­mak­sı­zın ka­bu­ğu­nun düş­me­si.

3) Ma­ya­sıl ru­tu­be­ti ve par­mak ara­la­rın­da­ki pi­şik­lik.

4) Ağız do­lu­su ol­ma­yan ku­sun­tu.

5) Isı­rı­lan el­ma ve­ya ay­va gi­bi sert bir mey­ve üze­rin­de ya­hut kul­la­nı­lan mis­vak­ta gö­rü­lüp akı­cı­lı­ğı bi­lin­me­yen kan ese­ri.

6) Oturarak veya na­maz­da iken uyu­mak.

7) Namazda gü­lüm­se­me, ab­des­ti de na­ma­zı da boz­maz. An­cak yal­nız ken­di­si­nin işi­te­bi­le­ce­ği de­re­ce­de­ki gül­me ab­des­ti de­ğil­se de na­ma­zı bo­zar.

8) Ağ­la­mak da ab­des­ti boz­maz.

BOY AB­DES­Tİ (GU­SÜL)

Gasl; yı­ka­mak, gusl ve iğ­ti­sal; gus­let­mek, yı­kan­mak, de­mek­tir. Şer’î bir te­rim ola­rak; bü­tün vü­cu­dun özel bir şe­kil­de yı­kan­ma­sı­nı ifa­de eder.

#Gus­lü ge­rek­ti­ren hal­ler:

a) Cü­nüp­lük: Cinsî mü­na­se­bet, ih­ti­lam ve ne şe­kil­de olur­sa ol­sun me­ni­nin vücûd dı­şı­na çık­ma­sı boy ab­des­ti­ni ge­rek­ti­rir.

b) Ha­yız ve ni­fas (lo­hu­sa­lık): Ha­yız ve ni­fas ha­li so­na erin­ce gu­sül farz olur.

c) Ce­na­ze­ye gu­sül ab­des­ti al­dır­mak: Şe­hit ol­ma­yan ve­ya cü­nüp bulun­ma­yan müs­lü­man ölü­nün boy ab­des­ti al­dı­rıl­ma­sı İslâm top­lu­mu­na yük­le­ti­len kifâî bir farz­dır.

#Gus­lün farz­la­rı:

Gus­lün farz­la­rı bi­rer de­fa ağ­zı, bur­nu ve bü­tün vü­cu­du yı­ka­mak ol­mak üze­re üç ta­ne­dir.

a) Ağız ve bur­nu yı­ka­mak (maz­ma­za ve is­tin­şak):

b) Bü­tün vücudun su ile yı­kan­ma­sı:

#Cü­nüp ve cü­nüp hük­mün­de olan için ha­ram olan şey­ler:

Cü­nüp, ay ha­li gö­ren ve­ya lo­hu­sa olan için na­maz kıl­mak, ta­vaf yap­mak, Kur’an-ı Ke­rim oku­mak ve mes­ci­de gir­mek de ca­iz de­ğil­dir. 

TE­YEM­MÜM 

Te­yem­müm su bu­lun­ma­dı­ğı ve­ya bu­lu­nup da kul­la­nı­la­ma­dı­ğı tak­dir­de, te­miz olan top­ra­ğa sü­rü­len el­ler­le yü­zü ve dir­sek­le­re ka­dar kol­la­rı mesh etmektir. Ay­rı­ca bu işin, ab­dest­siz­li­ği gi­der­mek ni­ye­tiy­le ya­pıl­ma­sı da ge­rek­li­dir. Te­yem­müm şöy­le ya­pı­lır: Ab­dest­siz olan ve­ya gu­sül yap­ma­sı ge­re­ken kim­se, iki eli­ni top­rak cin­sin­den te­miz bir şe­ye bir ke­re vu­rup bu­nun­la yü­zü­nü mes­he­der. Son­ra iki eli­ni bir da­ha vu­rup, bu­nun­la da dir­sek­le­ri­ne ka­dar iki eli­ni mes­he­der. Ve bu işi ab­dest­siz­li­ği gi­der­mek ve­ya na­maz kıl­mak ya­hut ta­ha­ret­siz ge­çer­li ol­ma­yan baş­ka bir iba­det­te bu­lun­mak ni­ye­tiy­le ya­par. Bu du­ru­ma gö­re, te­yem­mü­mün farz­la­rı bir ni­yet ile iki mesh­den iba­ret­tir. Te­yem­müm; ab­des­tin ve gu­sül ge­rek­ti­ren du­rum­lar­da gus­lün ye­ri­ni tu­tar. Te­yem­mü­mün se­bep­le­ri şun­lar­dır:

1) Ab­dest ve­ya gus­le ye­te­cek ka­dar su bu­la­ma­mak.

2) Su­yu kul­lan­ma­ya gü­cü yet­me­mek:

3) Has­ta­lık ve­ya iyi­leş­me­nin ge­cik­me­si:

4) Su­yun aşı­rı de­re­ce­de so­ğuk ol­ma­sı:

#Te­yem­mü­mü Bo­zan Şey­ler:

Aşa­ğı­da­ki du­rum­lar­da te­yem­müm ab­des­ti bo­zu­lur:

1) Ab­dest ve gus­lü bo­zan her şey te­yem­mü­mü de bo­zar.

2) Te­yem­müm et­me­yi mü­bah kı­lan öz­rün kay­bol­ma­sı.

3) Su­yu gör­mek ve­ya bir de­fa bi­le ol­sa ye­ter­li mik­tar­da su kul­la­na­cak gü­cü el­de et­mek te­yem­mü­mü bo­zar.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here